John Vandaele

Journalist bij het mondiale magazine Mo* en auteur.

Chronologie

01 Nov - 30 Nov 2014
01 Jul - 31 Jul 2014
01 Aug - 31 Aug 2013
01 Okt - 31 Okt 2011
01 Jul - 31 Jul 2011
01 Jun - 30 Jun 2010
01 Apr - 30 Apr 2010
01 Dec - 31 Dec 2009
01 Jul - 31 Jul 2009
01 Jun - 30 Jun 2009
01 Mei - 31 Mei 2009
01 Apr - 30 Apr 2009
01 Feb - 28 Feb 2009
01 Dec - 31 Dec 2008
01 Nov - 30 Nov 2008
01 Aug - 31 Aug 2008
01 Mei - 31 Mei 2008
01 Apr - 30 Apr 2008
01 Mrt - 31 Mrt 2008
01 Feb - 28 Feb 2008
01 Jan - 31 Jan 2008

Links

De vieze gasten
Buren van de abdij
Mo* magazine

Publicaties

Ik schreef recent boeken over de economische crisis (2012), over de strijd om waardig werk (2009; met Dirk Barrez), het neoliberalisme in tijden van globalisering (2007) en over de wereld van de internationale financiƫle instellingen (2005). Voor meer info en besprekingen, zie de rechts op de openingspagina.

Laatste Reacties

Walter De Vos (Snuivende Tom sch…): Ik denk dat de moderne re…
Jef Eggermont (De natie biedt so…): Dit artikel verheugt me. …

Contact

John nu

Je kan me
best bereiken
via e-mail.


Deze site werd in de winter van 2008 voor me gemaakt door Aldo Siblings.

Powered by Pivot - 1.40.4: 'Dreadwind'  XML: RSS Feed  XML: Atom Feed 

« EnerGent oprichten in… | Home | Maak van deze ramp ge… »

Ook in Belgiƫ kan je iets doen tegen inkomensongelijkheid

Dinsdag 22 Juli 2014 Thomas Piketty pleit voor een globale vermogenstaks. Een makkie wordt dat niet maar er zijn ook dingen die je op Belgisch niveau kan realiseren. (verscheen ook in DM op 4 april 2014)



De inkomensongelijkheid zal de komende decennia alleen maar toenemen en de manier om daar iets tegen te doen is een globale rijkentaks. Dat is kort samengevat de conclusie die de Franse econoom Thomas Piketty trekt uit zijn jarenlange onderzoek naar inkomensongelijkheid.

Hoe moeten we vanuit België naar Piketty’s werk kijken? Het wordt vaak uit het oog verloren maar de meeste onderzoeken leren dat in België de inkomensongelijkheid kleiner is dan in de meeste landen. Ons land dankt dat aan zijn sociale regels. Er zijn de relatief hoge minimumlonen. Er zijn de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s) die in ons land kracht van wet krijgen waardoor haast alle bedrijven ze moeten naleven. Dat betekent dat haast alle werknemers profiteren van de vakbondsmacht. In Duitsland onderschrijft maar zestig procent van de bedrijven de CAO’s  In de VS worden lonen veelal bepaald op bedrijfsniveau waardoor er veel grotere verschillen zijn. Onze dienstencheques brengen dan weer relatief goeie arbeidsstatuten in sectoren waar de markt (in Duitsland bijvoorbeeld) maar voor magere lonen zorgt.

Als onze vloed aan regels – die het ondernemen inderdaad soms lastiger maakt - één effect heeft, dan is het wel die relatieve inkomensgelijkheid. Er is meer: in ons land is sociale mobiliteit – anders dan in de VS – wél nog mogelijk. Ons hoger onderwijs blijft toegankelijk. Wel kan er nog veel meer gebeuren om in het onderwijs iedereen mee te trekken, ook de kinderen met een zwakke achtergrond.



Belastingparadijs voor het kapitaal

Dat alles belet niet dat de Belgische belastinghervormingen van de voorbije decennia de ongelijkheid hebben vergroot. De hoogste belastingtarieven werd immers keer op keer verlaagd. Bovendien leert elk onderzoek dat België een belastingparadijs is voor kapitaalinkomens. Al decennia wordt er in dit land gesproken over een belasting op de meerwaarde van bijvoorbeeld aandelen, maar het komt er maar niet van. We weten tevens dat grote ondernemingen in ons land amper belastingen betalen. Gisteren vernamen we dan weer dat de diamantsector graag nog wat minder belastingen zou betalen dan hij al doet. Hij wil die lage belastingen afdwingen door te dreigen met een verhuis naar fiscaal vriendelijker landen.

Dat maakt duidelijk dat ook België bloot staat aan de mechanismen die inkomensongelijkheid vergroten. We financieren onze welvaartstaat vooral met lasten op arbeid en alle partijen vinden dat die lager moeten. Sommige partijen roepen ook om minijobs en willen loonakkoorden op bedrijfsniveau.



Wat te doen?

Piketty pleit voor een globale rijkentaks. Ik ben daar zeker niet tegen maar het lijkt niet meteen voor morgen. In de EU is het al moeilijk om tot fiscale afspraken te komen, een mondiale taks lijkt nog veel moeilijker. Er zijn evenwel ook maatregelen die de natiestaten kunnen nemen.

Piketty stelt vast dat het rendement van het kapitaal ligt hoger dan de economische groei: dat is het mechanisme dat wie rijk is, nog rijker maakt. Als dat zo is, dan blijft de staat beter eigenaar van succesvolle bedrijven als Belgacom. Zo kunnen alle Belgen mee genieten van de vette rendementen van het kapitaal. Rendabele staatsbedrijven kunnen onze welvaarstaat financieren. In China zijn de meeste multinationals staatsbedrijven en de nieuwe bestuursploeg wil er dat die voortaan meer afdragen aan de overheid.

 Ander voorbeeld: wind en zon zijn de krachtbronnen van de toekomst, ze zijn in principe van iedereen. We organiseren evenwel de hernieuwbare energieproductie op zo’n manier dat ze vooral gegoede mensen verrijkt. Geef de wind-en zonnekracht in handen van overheidsbedrijven en burgercoöperaties zodat iedereen er beter van wordt. Zo bekeken is de recente eis van Eeklo en Maldegem dat vijftig procent van de windturbines op hun grondgebied in handen moet zijn van lokale besturen en coops, verstandig.

De Britse professor Mariana Mazzucato toont dan weer aan dat schatrijke multinationals als Google en Apple hun rijkdom ten dele danken aan door de VS-overheid gefinancierd fundamenteel onderzoek. Daar profiteert de overheid amper van: zodra de betrokken bedrijven succes kennen, proberen ze zo min mogelijk belastingen te betalen. Daarom wil Mazzucato dat de staat zijn deel van de koek van de intellectuele eigendomsrechten opeist.

Klinkt dit alles als vloeken in de neoliberale kerk? Wellicht. Het neoliberalisme botst evenwel op zijn grenzen. Zelfs het IMF erkent nu dat grote ongelijkheid slecht is voor de groei, en dat matige herverdeling goed is voor de groei. Het kan verkeren.


geen reacties

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons / Textile

In de strijd tegen automatisch gegenereerde spam, vraag ik je volgende vraag te beantwoorden.
 

 

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.