John Vandaele

Journalist bij het mondiale magazine Mo* en auteur.

Chronologie

01 Nov - 30 Nov 2014
01 Jul - 31 Jul 2014
01 Aug - 31 Aug 2013
01 Okt - 31 Okt 2011
01 Jul - 31 Jul 2011
01 Jun - 30 Jun 2010
01 Apr - 30 Apr 2010
01 Dec - 31 Dec 2009
01 Jul - 31 Jul 2009
01 Jun - 30 Jun 2009
01 Mei - 31 Mei 2009
01 Apr - 30 Apr 2009
01 Feb - 28 Feb 2009
01 Dec - 31 Dec 2008
01 Nov - 30 Nov 2008
01 Aug - 31 Aug 2008
01 Mei - 31 Mei 2008
01 Apr - 30 Apr 2008
01 Mrt - 31 Mrt 2008
01 Feb - 28 Feb 2008
01 Jan - 31 Jan 2008

Links

De vieze gasten
Buren van de abdij
Mo* magazine

Publicaties

Ik schreef recent boeken over de economische crisis (2012), over de strijd om waardig werk (2009; met Dirk Barrez), het neoliberalisme in tijden van globalisering (2007) en over de wereld van de internationale financiƫle instellingen (2005). Voor meer info en besprekingen, zie de rechts op de openingspagina.

Laatste Reacties

Walter De Vos (Snuivende Tom sch…): Ik denk dat de moderne re…
Jef Eggermont (De natie biedt so…): Dit artikel verheugt me. …

Contact

John nu

Je kan me
best bereiken
via e-mail.


Deze site werd in de winter van 2008 voor me gemaakt door Aldo Siblings.

Powered by Pivot - 1.40.4: 'Dreadwind'  XML: RSS Feed  XML: Atom Feed 

« De natie biedt soelaa… | Home | Pakistan is Bornem ni… »

De V-partijen kiezen voor meer ongelijkheid

Woensdag 30 Juni 2010

(verschenen in De Standaard op 10 juni 2010 - samen met Rik Coolsaet geschreven) 

Hoe verzoen je de keuze voor de Vlaamse gemeenschap met een beleid dat  ongelijkheid bevordert? Bovendien: kiezen voor meer ongelijkheid brengt sociale en gezondheidskosten met zich mee, leert recent onderzoek.

Bart De Wever is een briljant tacticus. Alles laat voorzien dat hij een oude wet in verkiezingscampagnes gaat waarmaken: wiens thema men bespreekt, diens succes men garandeert. Maar zoals Luc Huyse al vaker schreef: een communautaire botsing kan een ander gevecht camoufleren. Als je de verkiezingsprogramma’s analyseert, stel je vast dat dit vandaag niet anders is: de V-partijen – NV-A, Vlaams Belang en LDD – stellen maatregelen voor die leiden tot meer inkomensongelijkheid (zie verder). Bij de andere partijen is dat niet zo of is eerder het omgekeerde het geval. Ondanks de oproep van de Gravensteengroep blijven de V-partijen rechts. In die zin kan je zeggen dat de V-partijen van de staatshervorming gebruik willen maken om een ander Vlaanderen met minder sociale zekerheid en meer ongelijkheid tot stand te brengen. In tegenstelling tot wat velen denken, is de Belgische crisis een uiting van een mondiale mal de vivre. In vele landen leeft vandaag een identitaire crisis en zijn de burgers ‘boos’ – zo leren ons internationale peilingen. Waarheen men de ogen ook wendt, overal is de revolte van de welgestelde deelstaten die de last van de solidariteit niet langer willen torsen.

V-partijen

Bij LDD is het al sinds haar oprichting duidelijk: de partij ijvert voor een vlaktaks die rijk en arm aan hetzelfde belastingtarief onderwerpt. Voor wie al een laag tarief heeft, verandert er niks. Enkel voor de hogere inkomens dalen dan de belastingen. Dat vergroot uiteraard de inkomensongelijkheid. Het NV-A-programma is minder radicaal maar bevat eveneens maatregelen die de inkomensongelijkheid direct vergroten. Zo wil NV-A de plafonds in de uitkeringen afschaffen: wie een hoog loon had, zou daardoor ook navenant hoge werkloosheidsuitkeringen en vooral pensioenen ontvangen, iets wat nu door de plafonds wordt beperkt. De partij wil ook dat het topbelastingtarief van 50 procent voortaan een kleinere groep mensen treft. Beide maatregelen kosten de overheid/sociale zekerheid geld en maakt hen minder herverdelend door meer geld naar beter gestelde burgers toe te schuiven. Het is opmerkelijk dat zowel NV-A als LDD vinden dat rijkere mensen meer moeten krijgen, of minder moeten bijdragen, ondanks de enorme besparingen die  ons te wachten staan. Denkt de NV-A aan enkele kado’s voor de hogere inkomens, dan lijkt de partij de economisch zwakkeren net iets harder te willen aanpakken. We moeten natuurlijk afwachten hoe zoiets uitpakt maar de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd en het gedweep van NV-A-kopstukken met de Britse conservatief Theodore Dalrymple die sociaal zwakkeren de schuld  geeft voor hun problemen, dreigen meer te worden dan een gezonde activering van werklozen. Het Vlaams Belang geeft niet zo’n uitgesproken kado’s aan de hogere inkomens (het is vooral hard tegenover vreemdelingen). Het wil een “substantiële lineaire daling van de fiscale en parafiscale druk”. We nemen aan dat dit een gelijkmatige daling van de tarieven is voor alle inkomensgroepen, waardoor de hogere inkomens er in absolute bedragen wel het meest aan hebben. Vraag is ook wat zo’n substantiële daling betekent voor de sociale bestedingen, zeker omdat de inkomsten nu al te laag zijn om de huidige uitgaven te dragen. Tot slot is het robuuste pleidooi voor Vlaamse staatsvorming en splitsing van de sociale zekerheid van deze drie partijen ook een soort averechtse inkomensherverdeling: Wallonië, de regio die al armer is, moet het alleen rooien.

Neutraal of herverdelend

De Open VLD bekleedt in dit verhaal een tussenpositie. De partij pleit voor een beperking van de werkloosheiduitkering in de tijd en het afschaffen van de wachtuitkering voor afgestudeerde jongeren. Bedoeling is mensen te activeren, maar de maatregel neemt hoe dan ook mensen zonder werk een inkomen af in tijden dat er niet veel werk is. Anderzijds pleit de partij voor het optrekken van de belastingvrije som voor de lage inkomens tot minstens 7000 euro. Net als de CD&V is de VLD gewonnen voor een afzwakking van het fiscale bankgeheim: ambtenaren moeten het recht krijgen om, indien er aanwijzingen van ontduiking zijn, informatie op te vragen bij de banken. Open VLD wil de dienstencheques blijven aanbieden aan dezelfde lage prijs en zo deze subsidiëring richting hoge en middeninkomens op peil houden, CD&V wil die subsidiëring wat verminderen. CD&V pleit voorts voor een ‘eerlijker fiscaliteit’ zonder te specifiëren wat dat inhoudt, behalve dan een verhoging van de roerende voorheffing op spaartegoeden van 15 tot 20 procent.Sp-a en Groen! kiezen het duidelijkst voor herverdelende maatregelen. Beiden bepleiten een daling van de last op arbeid van 1 procent van het BNP, die moet worden gecompenseerd door een vermogenswinstbijdrage die vooral de 20% rijkste mensen meer doet betalen. Groen! wil tevens een belasting van 0.5 procent op alle financiële transacties. Beide partijen willen tevens zo weinig mogelijk raken  aan de sociale bescherming, wat vooral voor kwetsbare groepen van belang is.

Gevolgen van ongelijkheid

Dit overzicht is kort en onvolmaakt maar het geeft toch tendenzen aan in  een belangrijke kwestie. Inkomensongelijkheid is niet de maatstaf aller dingen, maar de voorbije jaren kwamen uit de Angelsaksische wereld opmerkelijke geluiden over de grote gevolgen ervan. Meest recent is het verbijsterende boek The spirit level van de Britse professoren Richard Wilkinson en Kate Pickett. Daarin tonen ze de merkwaardige samenhang aan tussen inkomensongelijkheid, gezondheid en sociale samenhang. De rijke landen en de 50 Amerikaanse deelstaten worden er met elkaar vergeleken in een schier eindeloze reeks tabellen. Steevast kwam dezelfde tendens naar voor: hoe groter de inkomensongelijkheid, hoe meer mentale ziektes, vetzucht, tienerzwangerschappen, geweld, gevangenen, en hoe minder lang de mensen er leven. Die gezondheidsverschillen treffen eenieder in de ongelijke samenleving, arm én rijk. Een rijke Zweed of Japanner (landen met grote inkomensgelijkheid) leeft met andere woorden langer dan een rijke Brit of Amerikaan. In gelijkere samenlevingen is er een rijker en diverser verenigingsleven, en meer vertrouwen. In ongelijker angstiger samenlevingen werken mensen langer en gaan ze meer consumptieleningen aan. De competitie om meer te hebben, uit angst om niet voor vol te worden aanzien, is er groter. De auteurs zijn duidelijk: in rijke samenlevingen verbeter je de levenskwaliteit niet langer door nog rijker te worden, maar door de ongelijkheid te verminderen. Er is ook een samenhang met duurzaamheid: een ratrace waarin je meer moet consumeren om iemand te zijn, is moeilijker te verzoenen met een klimaatbeleid. Met het oog op de aanstaande verkiezingen trekken we twee besluiten. Een.  besparingen die de ongelijkheid bevorderen, dreigen bijkomende sociale en gezondheidskosten te veroorzaken en zo zichzelf te ondergraven. Twee. Zondag stelt zich hier dezelfde keuze als in andere landen: het ieder voor zich – waar de welgestelden uiteraard voordeel bij hebben – of de georganiseerde solidariteit – die eenieder moet toelaten zijn individueel lot te verbeteren.
geen reacties

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons / Textile

In de strijd tegen automatisch gegenereerde spam, vraag ik je volgende vraag te beantwoorden.
 

 

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.