John Vandaele

Journalist bij het mondiale magazine Mo* en auteur.

Chronologie

01 Nov - 30 Nov 2014
01 Jul - 31 Jul 2014
01 Aug - 31 Aug 2013
01 Okt - 31 Okt 2011
01 Jul - 31 Jul 2011
01 Jun - 30 Jun 2010
01 Apr - 30 Apr 2010
01 Dec - 31 Dec 2009
01 Jul - 31 Jul 2009
01 Jun - 30 Jun 2009
01 Mei - 31 Mei 2009
01 Apr - 30 Apr 2009
01 Feb - 28 Feb 2009
01 Dec - 31 Dec 2008
01 Nov - 30 Nov 2008
01 Aug - 31 Aug 2008
01 Mei - 31 Mei 2008
01 Apr - 30 Apr 2008
01 Mrt - 31 Mrt 2008
01 Feb - 28 Feb 2008
01 Jan - 31 Jan 2008

Links

De vieze gasten
Buren van de abdij
Mo* magazine

Publicaties

Ik schreef recent boeken over de economische crisis (2012), over de strijd om waardig werk (2009; met Dirk Barrez), het neoliberalisme in tijden van globalisering (2007) en over de wereld van de internationale financiƫle instellingen (2005). Voor meer info en besprekingen, zie de rechts op de openingspagina.

Laatste Reacties

Walter De Vos (Snuivende Tom sch…): Ik denk dat de moderne re…
Jef Eggermont (De natie biedt so…): Dit artikel verheugt me. …

Contact

John nu

Je kan me
best bereiken
via e-mail.


Deze site werd in de winter van 2008 voor me gemaakt door Aldo Siblings.

Powered by Pivot - 1.40.4: 'Dreadwind'  XML: RSS Feed  XML: Atom Feed 

« Van 'master of the un… | Home | Het neoliberalisme: e… »

Onder het internationale recht, het moeras

Vrijdag 07 November 2008

(verschenen in De Morgen, 29 augustus 2008)

Als de EU het meent met haar pleidooi voor een wereld met sterke instellingen en regels die voor iedereen gelden, moet ze die visie rechtlijniger vertolken. Niet alleen als Rusland de regels overtreedt, maar ook als de VS of Israel dat doen. Het is de beste manier om onze "soft power" te vergroten.

‘Doe niet aan een ander wat je niet wil dat jou wordt aangedaan’. Zo verscheiden filosofen als Confucius, Jezus Christus of Kant plaatsten die stelling centraal in hun filosofie. Ze beseften dat wederkerigheid de basis vormt van samenlevingen. Darwin en zijn moderne volgelingen bedachten daarvoor ondertussen ook een evolutionaire verklaring.

Die wederkerigheid heeft ook een vertaling in de internationale politiek. Onderdrukking en ongelijkheid zijn wijdverspreid, zeker, maar het verlangen naar rechtvaardigheid en gelijke behandeling is evenzeer een realiteit. Dat verlangen vertaalde zich in een internationale orde met sterke instellingen en regels die voor alle landen gelden: iedereen gelijk voor de wet. Dat is ook de positie die de Europese Unie, en België zegt te verdedigen. De Unie is goed geplaatst om dat model te verdedigen. Heeft ze de relaties tussen haar eeuwig ruziënde volkeren niet gepacificeerd met regels en instellingen? En toch verdedigt de EU haar zelfverklaarde visie te weinig op een geloofwaardige manier.

Die schone Europese wereld wordt dezer dagen bedreigd door opeenvolgende overtredingen van dé meest fundamentele regel die de geschokte mensheid na de tweede wereldoorlog met zijn 60 miljoen doden vooropstelde: dat een land een ander land niet met geweld mag binnenvallen, tenzij na toestemming van de Veiligheidsraad, of in geval van zelfverdediging. Een prachtige bijna ontroerend beschaafde regeling.die wel meteen met een stevige korrel zout moet worden genomen omdat vijf landen altijd in de Veiligheidsraad zetelen en er een veto hebben. Dat maakt de toepassing van die regel sowieso al wat scheef. De VS of Rusland kunnen ervoor zorgen dat die regel minder op henzelf of hun vrienden van toepassing is.

Het zijn precies deze landen die al een bevoorrechte positie in de Veiligheidsraad bekleden, die de regel recent het meest met voeten treden. De Verenigde Staten zijn Irak illegaal binnengevallen, volgens voormalig VN-secretaris-generaal Kofi Annan. De VS ontkennen en zeggen dat de inval verantwoord was omdat Saddam Hoessein de resoluties van de Veiligheidsraad niet naleefde – hij hielp immers niet mee zoeken naar massavernietigingswapens. Dat argument klinkt nu nogal hilarisch. Maar stel nu nog dat de VS toen een punt hadden, dan valt wel op dat ze sommige resoluties wel willen doen naleven en andere niet. Resolutie 465 uit 1980 die Israel dringend oproept te stoppen met het bouwen van nederzettingen, werd unaniem goedgekeurd, ook door de VS. Toch zien we dat de VS geen haast maken met de uitvoering ervan. Integendeel, van de 16 veto’s in de voorbije 15 jaar kwamen er 13 van de VS en 12 in verband met het Israëlisch-Palestijnse conflict. Sommige regels inzake het Midden Oosten worden toegepast, andere niet. Moet het ons dan verbazen dat de Arabische wereld weinig vertrouwen heeft in de VN? Neen, niemand wordt graag stiefmoederlijk behandeld. Neemt de EU afstand van deze twee maten en twee gewichten? Te weinig. Enkele landen namen gelukkig afstand van de inval in Irak, maar ik hoor weinig kritiek uitoefenen op het aanhoudend bouwen van nieuwe nederzettingen.

Rusland reageerde buitenproportioneel op de Georgische aanval op Zuid-Ossetië. Dat was al een overtreding van de regels. Ondertussen erkende Rusland de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en Abchazië. Het deed door naar te verwijzen naar wederkerigheid: de NATO bombardeerde destijds ook Servië zonder VN-toestemming en het Westen heeft Kosovo erkend toen het zich onafhankelijk verklaarde, wij doen nu hetzelfde. Of de twee gevallen exact vergelijkbaar zijn of niet, daar kan je eindeloos over discussiëren. Feit is: eenmaal je buiten de internationale regels treedt, beland je in zeer moerassig terrein dat zich uitstekend leent voor tit for tat: als A de regels mag negeren, mag ik dat ook.

De EU veroordeelt het Russische optreden, als een overtreding van de internationale regels maar hoe geloofwaardig is ze, als de meeste EU-staten een onafhankelijk Kosovo erkenden? Als de EU zich geloofwaardig wil opwerpen als de verdediger van die nieuwe wereldorde, zal ze rechtlijniger moeten zijn. Dat veronderstelt meer eensgezindheid en moed – afstand nemen van de VS is niet makkelijk – maar het is soms noodzakelijk.

Is dit dromerij? Leggen we ons beter neer bij de terugkeer van de rauwe 19de eeuw met zijn machtsevenwichten en coalities? Niet noodzakelijk. Als de EU echt voor die rol gaat, kan ze rekenen op steun bij grote delen van de internationale opinie. In vele landen, zelfs in de VS, zijn meerderheden gewonnen voor een wereld met sterke instellingen en regels die vooral allen gelden. Als de EU rechtlijniger die visie verdedigt, kan ze een speler zijn met veel "soft power". Misschien haal je het daarmee uiteindelijk niet, maar het doel is belangrijk genoeg om er echt voor te gaan.

John Vandaele


geen reacties

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons / Textile

In de strijd tegen automatisch gegenereerde spam, vraag ik je volgende vraag te beantwoorden.
 

 

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.