John Vandaele

Journalist bij het mondiale magazine Mo* en auteur.

Chronologie

01 Nov - 30 Nov 2014
01 Jul - 31 Jul 2014
01 Aug - 31 Aug 2013
01 Okt - 31 Okt 2011
01 Jul - 31 Jul 2011
01 Jun - 30 Jun 2010
01 Apr - 30 Apr 2010
01 Dec - 31 Dec 2009
01 Jul - 31 Jul 2009
01 Jun - 30 Jun 2009
01 Mei - 31 Mei 2009
01 Apr - 30 Apr 2009
01 Feb - 28 Feb 2009
01 Dec - 31 Dec 2008
01 Nov - 30 Nov 2008
01 Aug - 31 Aug 2008
01 Mei - 31 Mei 2008
01 Apr - 30 Apr 2008
01 Mrt - 31 Mrt 2008
01 Feb - 28 Feb 2008
01 Jan - 31 Jan 2008

Links

De vieze gasten
Buren van de abdij
Mo* magazine

Publicaties

Ik schreef recent boeken over de economische crisis (2012), over de strijd om waardig werk (2009; met Dirk Barrez), het neoliberalisme in tijden van globalisering (2007) en over de wereld van de internationale financiële instellingen (2005). Voor meer info en besprekingen, zie de rechts op de openingspagina.

Laatste Reacties

Walter De Vos (Snuivende Tom sch…): Ik denk dat de moderne re…
Jef Eggermont (De natie biedt so…): Dit artikel verheugt me. …

Contact

John nu

Je kan me
best bereiken
via e-mail.


Deze site werd in de winter van 2008 voor me gemaakt door Aldo Siblings.

Powered by Pivot - 1.40.4: 'Dreadwind'  XML: RSS Feed  XML: Atom Feed 

« Drie maart | Home | Bekentenis van een “o… »

Laat duizend bloemen van Vlaams-Franstalige samenwerking bloeien

Dinsdag 04 Maart 2008

(vandaag verschenen in De Standaard) 

De Gravensteengroep stelt in essentie dat België enkel kan overleven als de Franstaligen aanvaarden dat er niks meer kan veranderen aan de taalgrens. Wij beweren niet dat grenzen onbelangrijk zijn maar in het huidige klimaat daarop de nadruk leggen, is kiezen voor verdere polarisatie. Het versterkt de positie van de separatisten, zoals we al uit hun reacties konden leren: "zelfs Etienne Vermeersch zit nu op onze lijn". Wie opkomt voor diversiteit, solidariteit of verdraagzaamheid, moet zich daarvan bewust zijn. Niet naïef zijn. Je kan respect voor de Belgische wetten immers ook in een oproep voor een vernieuwd België-project gieten. Zo’n project zal óók impliceren dat Franstaligen die al 30 jaar in de Vlaamse rand wonen en nog geen woord Nederlands spreken, geen voorbeeldige Belgen zijn. Maar het zal in het biljartspel van de vaderlandse politiek een ander effect sorteren.

We doen een poging. De Gravensteentekst is duidelijk geschreven vanuit het verleden en zijn frustraties. Je kan evenwel ook naar de toekomst kijken en vaststellen dat een vernieuwd België-project in tijden van mondialisering veel te bieden heeft, voor Franstaligen maar ook voor Vlamingen. Op allerlei terreinen.

Zelfs op economisch gebied waar de nationalisten al jaren Vlaams separatisme voorstellen als dé rationele keuze. In die visie komt een hypercompetitief Vlaanderen met zijn geld makkelijker tot een beleid waarmee het zijn welvaart kan vergroten. De achterliggende redenering is daarbij dat de eventuele schaalvoordelen van het Belgische verband voor Vlaanderen niet opwegen tegenover de diversiteitskosten.

Dat België voor Vlaanderen geen schaalvoordelen zou hebben, is al te kort door bocht. "Brussels" is een internationale merknaam van formaat. Als de rand rond Brussel al jaren de grootste producent van Vlaamse jobs is, dankt hij dat niet aan zijn pittoreske landschappen maar aan de nabijheid van Brussel. Bovendien moet je geen economisch genie zijn om de potentialiteiten van Wallonië te zien: centrale ligging, ruimte zat voor economische activiteiten, het collectieve geheugen van een der eerste industrieregio’s ter wereld, wegen met weinig files, een jongere bevolking, gezonde lucht en veel water. Nu al koos Google voor Henegouwen omwille van het water. Daartegenover staat het volgebouwde, door files verlamde en verouderende Vlaanderen, dat personeel te weinig heeft terwijl Wallonië juist veel werklozen telt. Wallonië van zijn kant vraagt om het Vlaamse kapitaal en kan wat opsteken van de Vlaamse economische dynamiek. Synergie zat dus maar je moet ze natuurlijk kunnen en willen benutten.

Diversiteit heeft niet enkel kosten maar, zeker in tijden van mondialisering, ook economische, culturele en sociale baten. Waarom maken we van onze ligging op de breuklijn van Germaanse en Romaanse culturen geen voordeel? Een project bijvoorbeeld dat elke Belg helpt om zo goed mogelijk Nederlands en Frans (en Duits?) te leren, en zo de basis legt om van de Belgen de talenknobbels van de wereld te maken. Het voorstel van Birgit Grouwels (CD&V) om van heel Brabant een tweetalig gebied te maken, sluit daar perfect bij aan. De Franstaligen zouden zo achterdochtige Vlamingen kunnen overtuigen dat in het nieuwe België ook "vernederlandsing" een optie is. Er zijn structurele redenen om daarin te geloven. De verhouding tussen Frans en Nederlands ziet er nu heel anders uit dan in 1830. Frans is op zijn retour als wereldtaal en Engels geniet nu de voorkeur van de Vlamingen als brug naar de wereld. Omgekeerd is Nederlands de taal van de meerderheid in België en de taal die economische kansen biedt aan werkloze Walen en Brusselaars.

De Gravensteengroep is verbaasd dat de culturele sector vasthoudt aan België: snappen ze niet dat diversiteit een ontzettende bron van creativiteit en inspiratie is? Vlaanderen is nu eenmaal schraler. Wie woont er nu niet liever in een land waar zowel de Ardennen, Brussel als de kust, deel van uitmaken? Dat Belgen in hun land met diversiteit moéten omgaan, leert ons onderhandelen, dialogeren, compromissen sluiten. We hebben daar in het buitenland zelfs een reputatie rond opgebouwd. Het zijn waardevolle vaardigheden, misschien niet heldhaftig maar wel nuttig in tijden van toenemend fundamentalisme. De symboliek van het uiteenvallen van België - het centrum van de EU - mag evenmin onderschat worden. De EU is een project dat culturele, taalkundige en inkomensverschillen wil overstijgen, door een steeds nauwere samenwerking annex een zekere inkomensherverdeling. Als in het hart van dat Europa een rijk land dat veel minder divers is dan de EU, uit elkaar valt, is dat veelzeggend. Een geruisloos en bloedeloos Sarajevo.

De grootste diversiteitskost zou kunnen zijn dat België door zijn diversiteit niet in staat is een coherente reactie op de mondialisering te verzinnen. Tot nu toe valt dit kennelijk nogal mee, want zowel Vlaanderen als Wallonië blijken erg aantrekkelijk voor investeerders. Bovendien is de diversiteit in de EU veel groter en toch legt die EU de basisstrategie ten aanzien van de mondialisering vast. Dat de Waalse politiek jarenlang niet dynamisch reageerde op grote uitdagingen, klopt en het is normaal dat andere deelstaten in een federatie zoiets aanklagen, fors aanklagen zelfs. Dat is wat in de Belgische federatie al een tijd gebeurt en resultaten lijkt af te werpen: Waalse leiders lijken bereid ander beleid te voeren, én meer dan ooit, om Nederlands te leren.

Bovendien zijn er de coördinatiekosten van elke regionalisering. Je mag dat letterlijk nemen: de regionalisering van geluidsnormen voor vliegtuigen kost de Belgische staat nu al elke dag geld. Maar de kosten blijken ook op andere terreinen. Onlangs slaagde een Brusselse vzw na maanden zoeken erin om iemand in een knelpuntberoep aan te trekken voor een Gesco-betrekking. Alles leek oké tot bleek dat die mens buiten Brussel woonde en daarom niet in aanmerking kwam voor de baan. Dit landje nog meer verhakkelen, is een recept voor nog meer coördinatiekosten. Als je het arbeidsmarktbeleid verder regionaliseert, vergroot je de kans dat de Waalse werklozen niet in Vlaanderen terechtkunnen. Want elke instelling schept graag eigen regels en die zullen vaak niet afgestemd zijn op de regels van de andere gewesten.

Ander argument tegen België is dat er geen Belgische democratie meer zou zijn. Dat is juist het gevolg van eenzijdige regionalisering die weinig aandacht had voor Belgische democratie. Wie een België wil, moet ook Belgische dynamieken toelaten, zoals een tweetalig Brabant of federale kieskringen (zoals bijvoorbeeld een Belgische presidentsverkiezing er per definitie een zou zijn).

Nu beweren we niet dat een onafhankelijk Vlaanderen per se ondenkbaar is, al levert tot op heden niemand een oplossing voor Brussel; ook de Gravensteners niet. Wij geloven evenwel dat een vernieuwd België-project veel uitbundiger inzet op diversiteit, solidariteit en openheid. En dat het ons beter voorbereidt op de wereld en dus de toekomst buiten en binnen onze grenzen: steeds meer "nieuwe Belgen" zijn immers niet getekend door de trauma’s van het verleden.

Voorwaarde is wel dat zo’n project van economische, ecologische en culturele diversiteit een voordeel weet te maken. Toegegeven, dat zal van veel Franstaligen een mentale gedaanteverwisseling vergen én van heel wat Vlaams-nationalisten een diepgaander verwerking van het verleden. Makkelijk is zoiets niet. Gezien de polariserende dynamiek waarin de meeste politieke partijen vastzitten, is het aan het middenveld in zeer brede zin, aan weerszijden van de taalgrens, om naar voor te treden en hun eventuele goesting in zo’n nieuw project samen gestalte te geven. Wat dat betreft, zijn Mao’s woorden op hun plaats: laat duizend bloemen bloeien. Alleen zo kunnen de "Belgen" uit de defensieve positie geraken waarin ze nu verzeild zijn.


geen reacties

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons / Textile

In de strijd tegen automatisch gegenereerde spam, vraag ik je volgende vraag te beantwoorden.
 

 

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.